Welkom op de website van het Interdisciplinair Congres Amsterdam 2019. Het thema van dit jaar is 'identiteit'. Op 7 mei zal in Lab 111 het congres vol met lezingen en workshops plaatsvinden. In de ochtend zullen vier sprekers met verschillende invalshoeken hun inzicht toelichten op identiteit. Na de lunch zullen er twee workshoprondes plaatsvinden. Voor deze rondes is er keuze uit 4 workshops die ieder op een unieke manier identiteit. We sluiten af met een gezellige borrel.

Programma

9:00

inloop

9:30

opening

9:50

Tonny Mulder

10:40

Gerrit Bloothooft

pauze

12:00

Bert Bakker

12:50

Chide Groenouwe

lunch

14:30

workshopronde 1

15:30

workshopronde 2

16:30

afsluiting

lustrum borrel

Dagvoorzitter

Prof. dr. Karel van Dam

Karel van Dam (1939) is na zijn opleiding tot biochemicus jarenlang verbonden geweest aan de Universiteit van Amsterdam als wetenschappelijk onderzoeker, docent en innovator. Hij was eerst hoogleraar fysiologische chemie en heeft zich vervolgens ingezet voor de ontwikkeling van interdisciplinair onderwijs aan de UvA. In 1996 richtte hij de eerste interdisciplinaire studie aan de UvA op, Bèta-Gamma, en is daarna jarenlang directeur geweest van het IIS (Instituut voor Interdisciplinaire Studies). Sinds 2002 is Van Dam met pensioen, maar hij is nu nog steeds betrokken bij het interdisciplinaire onderwijs aan de UvA, met name bij het honoursonderwijs en vakontwikkeling.

Karel van Dam is een bekwaam spreker en zeer ervaren met interdisciplinaire onderwerpen. 10 jaar geleden was Van Dam ook dagvoorzitter van het eerste ICA en hij zal deze lustrum editie weer leiden en tot een geheel maken.

sprekers

prof. dr. Bert Bakker

Pas op! Je politieke identiteit maakt je blind

Waarom volgen mensen vaak blindelings wat “hun” partij zegt? En wie is er meer geneigd zijn of haar partij blind te volgen? In zijn lezing zal Bert bespreken hoe de politieke identieit van mensen maakt dat ze vaak blindelings hun partij volgen. En hij zal aantonen dat het juist de zeer betrokken en intelligente mensen zijn die hun partij ten alle tijden volgt. Pas maar op, misschien ga je na het horen van deze lezing meer aan jezelf twijfelen!

Dr. Bert N. Bakker is als assistant professor of political communication verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Bert doet onderzoek naar de vraag hoe politieke boodschappen en psychologische kenmerken samen verklaren hoe mensen denken over de politiek. Bert doet dit onderzoek aan de hand vragenlijsten en in zijn mobiele laboratorium tijdens evenementen zoals Lowlands, de TT van Assen of de EO Jongerendag. Bert’s onderzoek is gepubliceerd in tijdschriften als de Journal of Politics en Political Psychology en is gefinancieerd door de Europese Commissie en de Nederlandse Wetenschappelijke Organisatie. Op twitter kan je hem volgen als @bnbakker.

Dr. ir. Gerrit Bloothooft

Sociaal-culturele en regionale identiteit zichtbaar maken via naamgeving

Als een kind wordt geboren is de meest gestelde vraag: hoe heet hij/zij? Dat laat het belang zien van je voornaam. Een naam identificeert je, en je identificeert je met je naam. Maar je voornaam is door je ouders gekozen en die laten daarin iets zien van hun eigen achtergrond. Relaties tussen voornamen en hun sociaal-culturele en regionale achtergronden zijn pas op te sporen door big data analyse – en dat is mogelijk door de beschikbaarheid van de voornamen, de geboortedatum en geboorteplaats van alle Nederlanders over de laatste honderd jaar (totaal 23 miljoen). Dat leidt tot een voornamenkaart van Nederland en de belangrijkste sociaal-culturele indicatoren achter de naamgeving. En ook tot de verwachting dat bijvoorbeeld Friese voornamen over een eeuw bijna niet meer zullen worden gegeven. Maar zegt dat iets over de toekomst van de Friese identiteit?

De meeste voornamen zijn tegenwoordig modenamen, ze komen uit het niets, zijn een periode al dan niet heel populair, en raken na ongeveer een generatie helemaal uit de gratie. Door analyse van 30.000 modenamen (die tussen 1920 en 1960 voor het eerst gegeven zijn) kan een sociaal netwerk model ontwikkeld worden dat beschrijft hoe mode zich door de samenleving verspreidt. En ook hoe de wet van Zipf (die de verbazend precieze machtsrelatie tussen aantal namen met een bepaalde frequentie beschrijft) in de tijd ontstaat. Daaruit kan geconcludeerd worden dat toekomstige populariteit al in een naam ingebakken moet zijn als die voor de eerste keer wordt gegeven. Maar hoe blijft een open vraag.

Gerrit Bloothooft studeerde natuurkunde in Delft en werkt sinds 1982 aan de universiteit Utrecht als docent/onderzoeker aan de faculteit geesteswetenschappen op het gebied van taalwetenschap, in het bijzonder taal- en spraaktechnologie, en naamkunde. Hij stond aan de wieg van de Nederlandse voornamenbank en familienamenbank, doet onderzoek naar de achtergronden van moderne voornaamgeving en ontwikkelt modellen voor historische bevolkingsreconstructie.

dhr. dr. A.B. (Tonny) Mulder

De neurobiologie van identiteit?!

Identiteit is iets wat ons maakt, het is wie we zijn. Het gaat verder dan persoonlijkheid en imago en wordt beschreven als een gevoel. Een gevoel van echt en zijn. Volgens Decartes ligt het ‘zijn’ besloten in het denken. “Ik denk, dus ik ben”. Dit zou impliceren dat hersenprocessen onderliggend zijn aan identiteit. We kunnen onze identiteit benoemen en bespreken, echter deze processen identificeren blijkt nog niet zo eenvoudig. Deze lezing gaat over de zoektocht naar de neurobiologische basis van identiteit. Aan welke processsen moeten we denken, hoe interacteren die dan met elkaar en leidt dat tot een adequate beschrijving van identiteit in de hersenen. Veel vragen en wellicht een antwoord.

Dr. Tonny Mulder is neurowetenschapper en sinds november 2011 senior docent aan de Universiteit van Amsterdam voor de bachelors psychobiologie en biomedische wetenschappen. Mulder begon zijn academische carrière met het studeren van biologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daar raakte hij gefascineerd door het brein. Hij is afgestudeerd in de neurobiologie en kwam terecht op de UvA waar hij zijn PhD heeft behaald. Hij heeft daarna onderzoek gedaan aan het Collège de France in Parijs, op het herseninstituut in Amsterdam en vervolgens, tot eind 2011, de onderzoeksgroep cognitieve neurofysiologie geleid aan het Vumc. Hij heeft zijn carrière als onderzoeker achter zich gelaten om zich volledig te richten op zijn passie: het ontwerpen en geven van onderwijs in de neurowetenschappen.

dr. ir. Chide Groenouwe

Hoe collectieve identiteitscrisis ons kan helpen de mythe van kunstmatige intelligentie te ontgroeien (naar geïntegreerde intelligentie).

We leven in een tijd waarin we lijken te lijden aan een collectieve identiteitscrisis. In West-Europa hebben veel mensen religie opgegeven en zijn ze in een vacuüm beland over de vraag waarom en wat ze zijn. In dit licht is het misschien niet verrassend dat er de laatste jaren een grote belangstelling is voor neurowetenschappen en kunstmatige intelligentie. Veel jonge mensen streven - bewust of onbewust - naar een antwoord op de vraag door middel van wetenschap en technologie. Vaak is het idee dat ten grondslag ligt aan dit streven dat een mens niets anders is dan een gecompliceerde machine beheerst door wiskundige wetten. Ook impliceert dit idee dat kunstmatige intelligentie ons gelijke kan worden, of ons zelfs kan overtreffen.

Deze lezing bestaat uit een breakdown deel, een constructief deel en een oproep tot actie gepresenteerd in de vorm van een reeks filosofisch getinte mini-essays. Het breakdown deel is bedoeld om de problematische aard van het 'mens-als-een-ingewikkelde-machine'-idee bloot te leggen, en hoe we, bij ons streven naar kunstmatige intelligentie, zelfs onbedoeld kunnen bijdragen aan het tegenovergestelde: kunstmatige domheid. In het constructieve deel presenteer ik een alternatief wereldbeeld. Een waarin de essentie van wat je bent - gewaarzijn - niet kan worden gecreëerd of beschreven door een wetenschappelijk of technologisch systeem, en waarin echte intelligentie bewustzijn vereist. In deze visie worden bewustzijn en ware intelligentie niet beschouwd als emergente eigenschappen van materie en energie die worden beheerst door wiskundige wetten. Integendeel, de vormen die in materie en energie naar voren komen, worden beschouwd als een manier waarop ware intelligentie en bewustzijn zich in een immer toenemende mate van verfijning uiten. Onze lichamen, maar ook moderne technologieën zijn voorbeelden van dit proces. Ik verken de basis, de consequenties en de nuances van het wereldbeeld

Ik sluit met een oproep tot actie. Om ware intelligentie in onze samenleving te bevorderen, moeten we het idee van kunstmatige intelligentie ontstijgen. We moeten evolueren naar manieren om geïntegreerde intelligentie te bevorderen - dat wil zeggen, intelligentie waarvan jij - en alle andere bewuste wezens onvervangbare, wetenschappelijk onherleidbare en essentiële elementen vormen. Ik geloof dat dit onder meer cruciaal is om de immense ecologische, economische en sociale uitdagingen waarmee de mensheid wordt geconfronteerd, aan te pakken.

Hierbij nog enkele links voor geïnteresseerden: brochure

email: info@nanquanu.org

youtube

De voornaamste roeping van Chide Groenouwe is het bevorderen van menselijke collectieve intelligentie ten dienste van een meer harmonieuze, ecologisch evenwichtige en creatieve samenleving. Hij doet dit vanuit een mens-technologische invalshoek, door collectieve intelligentie-systemen te ontwerpen. Een dergelijk systeem bestaat uit een gesofisticeerde orkestratie van menselijke en technologische elementen met het doel om in bepaalde opzichten de collectieve intelligentie van menselijke gemeenschappen te verbeteren. Geassocieerde sleutelwoorden zijn: socio-technologische systemen, wisdom of the crowd, intelligentie-amplificatie, gedistribueerde cognitie, human swarms, en crowdsourcing. De betrokken disciplines omvatten: "kunstmatige intelligentie" (zoals symbolische logica, machine learning, evolutionary computing), complexe systemen, interactie tussen mens en computer, serious games, bio-geïnspireerde innovatie, speltheorie, sociologie, psychologie en filosofie.

Chide heeft een master in wiskunde (symbolische logica) en heeft onlangs een boek voltooid op het gebied van technologisch verrijkte collectieve intelligentie van de mens (nog te verschijnen). Hij heeft als wetenschapper en innovator op dit gebied gewerkt bij verschillende onderzoeksgroepen, waaronder de Vrije Universiteit (knowledge representation & reasoning), Universiteit Utrecht (intelligente systemen) en het Alan Turing Institute Almere (multi-agentsystemen). Hij is directeur van het Nanquanu Institute for Collective Intelligence Systems.

Workshops

Folkert Kuiken

‘Is Nederland vaak nat of droog?’ Identiteit in de inburgeringstoets ‘Kennis van de Nederlandse Samenleving’

Een van de onderdelen voor inburgeraars in Nederland is de toets ‘Kennis van de Nederlandse Samenleving’, kortweg KNS. Daarvoor is het pakket ‘Naar Nederland’ samengesteld, bestaande uit 100 vragen waarvan inburgeraars er in de KNS-toets een selectie van 30 moeten beantwoorden. Tijdens de workshop zullen we kijken welke onderwerpen en vragen in de KNS-toets aan bod (zouden moeten) komen en wat deze onderwerpen en vragen zeggen over de Nederlandse identiteit.

Folkert Kuiken is bijzonder hoogleraar Nederlands als tweede taal en meertaligheid vanwege de gemeente Amsterdam en wetenschappelijk directeur van het Instituut voor Nederlands Taalonderwijs en Taaladvies (INTT).

dr. Arjen Noordhof

Identiteit, persoonlijkheid en subjectiviteit

Bij identiteit denken we aan verhalen en beelden van onszelf, aan hoe we ons presenteren aan de buitenwereld, aan het gevoel de auteur van ons eigen leven te zijn. Maar identiteit is allereerst: dat wat ánderen zeggen dat je bent en hoe je door anderen wordt bekeken. Dat begint al vanaf je geboorte met de verhalen die óver jou worden verteld en de blik waarmee je door je ouders wordt gezien. Het kind identificeert zich met van alles wat de ouders aandragen en vormt zo een beeld en verhaal van zichzelf: identificatie. Maar met de jaren komt er ook iets anders op gang. Mensen voelen dat ze niet helemaal of helemaal niet samenvallen met die verhalen; ze ontdekken dat de verhalen vaak tegenstrijdig zijn en niet passen bij wat ze ervaren. Dit brengt een tweede proces op gang: separatie.

De processen van identificatie en separatie staan centraal in het vak ‘Identiteit, persoonlijkheid en subjectiviteit’ aan de UvA, gedoceerd door Arjen. Dit zal een leidraad zijn de workshop. Deelnemers zullen eerst kennis opdoen met een stuk theorie en daarna zelf met elkaar in gesprek gaan middels “life history interviewing”.

Arjen Noordhof heeft in 1998 de toenmalige Beta-Gamma propedeuse gevolgd. Daarna heeft hij psychologie gestudeerd en is gepromoveerd in Groningen op een proefschrift over het meten van psychologische problematiek. In de afgelopen 9 jaar werkte hij als universitair docent aan de UvA bij klinische psychologie. Hij geeft les over diagnostiek en over de ontwikkeling van persoonlijkheid en identiteit. Daarnaast werkt hij als therapeut bij een praktijk in Amsterdam. Arjen is zeer kritisch over de doorgeschoten kwantitatieve benadering in de psychologie die zijns inziens geen recht doet aan de talige, intersubjectieve leefwereld van de mens. Om die reden is hij de laatste jaren zeer geïnteresseerd geraakt in kwalitatief onderzoek en psychoanalyse.

Daphne Noyons

Commedia dell’ Arte

In het theater staat identiteit erg centraal. Hoe doet men zich voor? Wat voor mens ben je? Om ons eens te transformeren en een andere identiteit aan te meten gaan we ons in deze workshop verdiepen in de commedia dell’ Arte. Als we kijken naar een maatschappij, of dit nu, in deze tijd is, of 400 jaar geleden. In Syrië of in Nederland, dezelfde soort mensen zie je terugkomen, dit is waar de commedia mee speelt. Die herkenbaarheid, om zo de maatschappij een spiegel voor te houden, maar ook om wat vreugde te scheppen. Zo heb je de Dottore (dokter), de man die denkt alles te weten en dat uitvoerig ten toon spreid. De Pantalone(oude man), die van geld houd en geld van hem. De geliefden, puberale jonge mensen die alleen in uitersten leven. Puur verdriet of pure vreugde. Dit zijn enkele voorbeelden van waar we mee gaan werken, om ons zo wellicht voor even een andere identiteit aan te meten en de wereld van de commedia weer even tot leven te wekken.

Daphne Noyons is haar hele leven bezig met theater, opgegroeid in een theatergezin, is theater kijken en spelen haar met de paplepel ingegeven. Na het Vwo heeft ze het programma Year Out Drama gevolgd in Stratford-Upon –Avon. Hierna heeft ze een bachelor Theaterwetenschap aan de UvA afgerond. Nu studeert ze aan de theateracademie Maastricht in de richting theaterdocent en regisseur. Ze interesseert zich erg in 16e eeuws theater en is veel bezig met Shakespeare en de commedia dell’arte. Om zich daarin te verdiepen heeft ze vier weken getraind in het Italiaanse stadje Regio Emilia bij de meastro Antonio Fava.

Prof. dr. Aryan van der Leij

Identiteit in Pretparkland

Identiteit is een veelbesproken maar complex begrip. Zo zou ieder individu een persoonlijke, een sociale, een culturele, een nationale en een bovennationale, bijvoorbeeld (pro- of anti-) Europese, identiteit hebben, die zich alle, zelfs de meest persoonlijke, door spiegeling aan en delen met anderen ontwikkelen. Als er gezegd wordt: `We zijn onze identiteit kwijt`, wat wordt daar dan mee bedoeld? En kun je als individu ook je identiteit verliezen, veranderen of afdwingen? Is die identiteit in een welvarende omgeving met legio kansen en keuzes voor ontwikkeling een andere dan in een ellendige omgeving? Om dicht bij huis te blijven: waarom duiken er in het rijke Pretpark Nederland met zijn focus op geluk en mogelijkheden steeds vaker ideologieën op die daar een Pretreservaat van willen maken? Waarom niet kiezen voor een multiculti Pretparadijs? Verliesangst? Superioriteitsgevoel? Verkeerd uitgevallen balans tussen identificatie en autonomie in de opvoeding? Speelt erfelijkheid toch een rol? Is er meer of minder aanleg voor wereldverbetering of doemdenken? In deze workshop wordt, na bespreking van het voorafgaande, getracht om door middel van stellingen antwoorden te krijgen op deze vragen.

Prof. dr. Aryan van der Leij (1946) is als emeritus-hoogleraar Orthopedagogiek nog steeds betrokken bij het Research Institute Child Development and Education van de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op lees- en gedragsproblemen op school, de rol van de leerkracht, diagnostiek, interventies en onderwijsverbetering, i.h.b. het voorkomen van leesproblemen en terugdringen van leesachterstand. In 2003 verscheen zijn boek over Leesproblemen en dyslexie, in 2016 gevolgd door Dit is dyslexie. Na zijn emeritaat heeft hij zijn werkterrein verbreed tot de moderne maatschappelijke problematiek rond opvoeden en opgroeien. In 2013 verscheen De pretparkgeneratie.

praktisch

Tickets

De tickets zijn te koop via de website en in de grote hal van Science Park, daar zullen ze verkocht worden op 9 (13-15u), 10 (11-13u) en 11 april (11-13u).

De ticketprijzen bedragen 7 euro voor spectrumleden, 10 euro voor studenten en 12 euro voor externen.

Verdere informatie zal volgen, deze kunt u vinden op de facebookpagina.

Locatie

Dit jaar vindt ICA plaats in Lab111. Deze is locatie is te bereiken via tram 1 en 11 naar halte Jan Pieter Heijestraat. Dan is het 5 minuten lopen. Of via tram 3 naar halte Overtoom, met 8 minuten lopen, en via tram 7 of 17 naar halte Ten Katestraat met 5 minuten lopen.

LAB111
Arie Biemondstraat 111
1054 PD Amsterdam
Website Lab111

De commissie

En dan hier presenteren wij de commissie ICA-2019. Helemaal links staat onze geliefde commissaris onderwijs Jon Schoute, daarnaast staat de Chef Workshops Liska van der Plaats, Chef Locatie en Promotie Demi Coenraads, de voorzitter Nynke Verhaar, Chef Website Amber Cok, Chef Acquisitie Bibi van der Helm, Secretaris en Chef Sprekers Jordan Vasseur en penningmeester Kelly van Leeuwen. Uiteraard mogen we de vorige Commissaris Onderwijs, die afwezig is op de foto, Maureen Minnema, niet vergeten. Zij hielp ons in het beginproces van het congres. We hebben ons best gedaan om van 7 mei een leerrijke en onvergetelijke dag te maken en hopen dan ook dat alle deelnemers dit op deze manier gaan beleven. Heb je vragen? Mail ons dan via congres@svspectrum.nl!

Sponsors

Site gemaakt door Lucas Fijen en Amber Cok.


Eerder edities van het Interdisciplinair Congres Amsterdam: